tỉ lệ xích

Tỉ lệ xích của bản đồ này là 1:1000.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Tỉ số giữa kích thước trên bản vẽ, bản đồ với kích thước thực tế: "tỉ lệ xích" là một con số thể hiện mức độ thu nhỏ hoặc phóng to của một hình ảnh so với kích thước thật ngoài thực địa. Thường được biểu diễn dưới dạng phân số (ví dụ: 1/1000) hoặc tỉ lệ (ví dụ: 1:1000).
   • Công cụ đo đạc trên bản đồ: "tỉ lệ xích" cũng được dùng để chỉ thước đo tỉ lệ được in trên bản đồ, giúp người dùng tính toán khoảng cách thực tế.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Tỉ lệ xích của bản đồ này là 1:50.000. (Có nghĩa là 1 cm trên bản đồ tương ứng với 50.000 cm hay 500 m ngoài thực tế.)
  • Khi vẽ kỹ thuật, cần ghi rõ tỉ lệ xích để người đọc hiểu được kích thước thực. (Tỉ lệ xích giúp xác định độ chính xác của bản vẽ.)
  • Hãy dùng tỉ lệ xích trên bản đồ để tính khoảng cách giữa hai thành phố. (Công cụ này hỗ trợ đo đạc trực tiếp.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "tỉ lệ xích thu nhỏ": tỉ lệ mà kích thước trên bản vẽ nhỏ hơn thực tế (ví dụ: 1:1000).

  • Bản đồ địa hình thường dùng tỉ lệ xích thu nhỏ để thể hiện vùng rộng lớn. (Tỉ lệ nhỏ giúp vẽ được nhiều chi tiết hơn trong không gian hạn chế.)

• "tỉ lệ xích phóng to": tỉ lệ mà kích thước trên bản vẽ lớn hơn thực tế (ví dụ: 10:1).

  • Trong vi mạch điện tử, các chi tiết nhỏ được vẽ với tỉ lệ xích phóng to để dễ quan sát. (Tỉ lệ lớn giúp làm rõ các bộ phận nhỏ.)

Biến thể và từ gần giống

• Tỉ lệ (danh từ): quan hệ về số lượng giữa hai đại lượng, thường dùng trong toán học hoặc thống kê.

  • Tỉ lệ học sinh giỏi trong lớp là 30%. (Tỉ lệ không nhất thiết liên quan đến bản đồ.)

• Thước tỉ lệ (danh từ): dụng cụ đo có vạch chia theo tỉ lệ xích, dùng trong kỹ thuật.

  • Kỹ sư dùng thước tỉ lệ để đo kích thước trên bản vẽ. (Thước này có nhiều thang đo khác nhau.)

Từ đồng nghĩa

• Tỉ lệ bản đồ: tỉ số giữa kích thước trên bản đồ và kích thước thực tế, thường dùng trong địa lý.

  • Tỉ lệ bản đồ 1:10.000 cho thấy chi tiết hơn tỉ lệ 1:100.000. (Tỉ lệ càng lớn, độ chi tiết càng cao.)

• Thước xích: dụng cụ đo theo tỉ lệ, ít phổ biến hơn.

  • Thước xích trong ngành trắc địa có độ chính xác cao. (Dụng cụ này thường bằng kim loại hoặc nhựa.)

Thành ngữ liên quan

Không có thành ngữ phổ biến liên quan trực tiếp đến "tỉ lệ xích". Tuy nhiên, trong ngữ cảnh kỹ thuật, có thể gặp cụm từ: - Đúng tỉ lệ xích: phù hợp với tỉ lệ đã định. - Bản vẽ này đúng tỉ lệ xích, không sai lệch. (Mọi kích thước đều chính xác so với thực tế.)